روز و ساعات کاری آزمایشگاه: شنبه تا چهارشنبه ۶:۰۰ الی ۲۰:۰۰ - پنجشنبه ۶:۰۰ الی ۱۸:۰۰ - جمعه ۸:۰۰ الی ۱۳:۰۰ (نمونه‌گیری تا ۱ ساعت قبل از پایان ساعت کاری آزمایشگاه امکان پذیر می‌باشد)

حساب کاربری

نمونه گیری در منزل ( محل کار ) برای افراد زیر رایگان است:

علائم کم‌ کاری تیروئید در زنان و مردان

زمان مطالعه17 دقیقه

تاریخ انتشار : 4 شهریور 1405آخرین بروزرسانی : 4 شهریور 1405
علائم کم‌ کاری تیروئید

کم‌کاری تیروئید یا Hypothyroidism یکی از اختلالات شایع غده تیروئید است که در آن، تیروئید هورمون‌ های کافی برای تنظیم سوخت‌وساز و عملکرد طبیعی بدن تولید نمی‌ کند. از آنجا که هورمون‌ های تیروئیدی بر فعالیت قلب، مغز، عضلات، دستگاه گوارش، پوست و سیستم تولیدمثل اثر می‌ گذارند، کاهش آن‌ ها می‌ تواند علائم مختلفی ایجاد کند.

علائم کم‌ کاری تیروئید معمولاً به‌ تدریج ظاهر می‌ شوند و ممکن است در ابتدا با خستگی روزمره، فشارهای روحی، کم‌ خوابی، افزایش وزن یا کمبود ویتامین‌ ها اشتباه گرفته شوند. شدت نشانه‌ ها نیز در همه افراد یکسان نیست. برخی افراد تنها یک یا دو علامت خفیف دارند، در حالی که کم‌ کاری تیروئید شدید می‌ تواند عملکرد چندین اندام را تحت تأثیر قرار دهد.

در زنان، تغییرات قاعدگی، اختلال تخمک‌ گذاری و مشکلات باروری اهمیت بیشتری دارد. در مردان نیز کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ و کاهش انرژی ممکن است از نشانه‌ های قابل‌ توجه بیماری باشد. با این حال، تشخیص قطعی فقط با بررسی علائم امکان‌ پذیر نیست و معمولاً به آزمایش‌ های TSH و Free T4 نیاز دارد.

کم‌ کاری تیروئید چیست؟

غده تیروئید در قسمت جلوی گردن قرار دارد و هورمون‌ هایی مانند T3 تولید می‌ کند. و تری‌ یودوتیرونین یا T3 تولید می‌ کند. این هورمون‌ ها سرعت بسیاری از فرایندهای بدن، از جمله مصرف انرژی، ضربان قلب، دمای بدن و فعالیت دستگاه گوارش را تنظیم می‌ کنند.

در کم‌ کاری تیروئید، میزان تولید هورمون‌ های تیروئیدی کاهش می‌ یابد. در بیشتر موارد، غده هیپوفیز برای تحریک تیروئید، مقدار بیشتری هورمون محرک تیروئید یا TSH ترشح می‌ کند. به همین دلیل، در کم‌ کاری اولیه تیروئید معمولاً:

  • مقدار TSH افزایش می‌ یابد.
  • مقدار plus T4 کاهش پیدا می‌ کند یا در محدوده طبیعی باقی می‌ ماند.
  • در برخی افراد، آنتی‌ بادی‌ های تیروئیدی مانند Anti-TPO افزایش پیدا می‌ کنند.

کم‌ کاری تیروئید ممکن است موقتی یا دائمی باشد. بیماری هاشیموتو، جراحی تیروئید، درمان با ید رادیواکتیو، برخی داروها و التهاب تیروئید از علت‌ های شناخته‌ شده آن هستند.

مهمترین علائم کم‌ کاری تیروئید در زنان و مردان

بسیاری از علائم کم‌کاری تیروئید در زنان و مردان مشترک است. این نشانه‌ ها به دلیل کاهش سرعت سوخت‌وساز و تأثیر کمبود هورمون تیروئید بر اندام‌ های مختلف ایجاد می‌ شوند.

خستگی و کاهش انرژی

خستگی مداوم یکی از شایع‌ ترین نشانه‌ های کم‌ کاری تیروئید است. فرد ممکن است حتی پس از خواب کافی احساس کند انرژی لازم برای فعالیت‌ های روزمره را ندارد. کاهش انرژی ممکن است به‌ صورت‌ های زیر دیده شود:

  • احساس سنگینی و بی‌ حالی
  • خواب‌ آلودگی در طول روز
  • کاهش توان انجام فعالیت‌ های بدنی
  • نیاز به استراحت بیشتر
  • کند شدن عملکرد ذهنی و جسمی

البته خستگی به‌ تنهایی به معنای کم‌ کاری تیروئید نیست و کم‌ خونی، کمبود آهن، اختلالات خواب، افسردگی، دیابت و بسیاری از بیماری‌ های دیگر نیز می‌ توانند چنین علامتی ایجاد کنند.

افزایش وزن یا دشواری در کاهش وزن

افزایش وزن بدون تغییر مشخص در الگوی غذا خوردن یا فعالیت بدنی، از علائم احتمالی کم‌ کاری تیروئید است. کاهش هورمون‌ های تیروئیدی باعث می‌ شود بدن انرژی کمتری مصرف کند. همچنین احتباس آب و نمک می‌ تواند در افزایش وزن نقش داشته باشد.

با این حال، افزایش وزن در کم‌ کاری تیروئید معمولاً بسیار شدید نیست و نمی‌ توان هر نوع اضافه‌ وزن را به اختلال تیروئید نسبت داد. اگر افزایش وزن همراه با خستگی، یبوست، احساس سرما، خشکی پوست و ریزش مو باشد، بررسی عملکرد تیروئید می‌ تواند ضروری باشد.

احساس سرما و سردی دست‌وپا

افراد مبتلا به کم‌ کاری تیروئید ممکن است نسبت به دیگران بیشتر احساس سرما کنند یا در محیطی با دمای معمولی، دچار سردی دست‌وپا شوند. کاهش فعالیت متابولیک بدن موجب کاهش تولید سردی ناشی از عفونت تفاوت دارد لرز یا سردی ناشی از عفونت تفاوت دارد. در کم‌ کاری تیروئید، احساس سرما معمولاً مزمن است و ممکن است همراه با خستگی و خشکی پوست مشاهده شود.

خشکی پوست

خشکی، زبری و پوسته‌ پوسته شدن پوست از علائم شایع این بیماری است. در برخی افراد، پوست به‌ ویژه در آرنج، زانو، ساق پا و دست‌ ها خشک‌ تر می‌ شود. کاهش تعریق نیز می‌ تواند خشکی پوست را تشدید کند.

گاهی فرد تصور می‌ کند این مشکل تنها به دلیل کمبود آب، آب‌وهوای سرد یا استفاده از شوینده نامناسب است؛ اما اگر خشکی پوست همراه با سایر علائم کم‌ کاری تیروئید باشد، انجام آزمایش‌ های تیروئید توصیه می‌ شود.

ریزش مو و تغییر حالت موها

کم‌ کاری تیروئید می‌ تواند چرخه رشد مو را مختل کند و باعث ریزش یا نازک شدن موها شود. برخی افراد علاوه بر موهای سر، کاهش مو در ابرو، به‌ ویژه قسمت خارجی ابرو، را تجربه می‌ کنند.

موها ممکن است:

  • خشک و شکننده شوند.
  • کنند.
  • حالت زبر و کدر پیدا کنند.
  • بیشتر از حد معمول بریزند.

ریزش مو علت‌ های متعددی دارد؛ از جمله کمبود فریتین، کم‌ خونی، مشکلات هورمونی، استرس، بیماری‌ های پوستی و تغییرات پس از زایمان. بنابراین تفسیر ریزش مو باید با توجه به شرایط کلی فرد انجام شود.

یبوست و کند شدن حرکات روده

کاهش فعالیت هورمون‌ های تیروئیدی می‌ تواند حرکات دستگاه گوارش را آهسته کند. نتیجه این وضعیت در بسیاری از افراد، یبوست طولانی‌ مدت یا کاهش دفعات دفع است.

یبوست ناشی از کم‌ کاری تیروئید ممکن است با نفخ، احساس پری شکم و سختی در دفع همراه باشد. افزایش مصرف فیبر و مایعات ممکن است کمک‌ کننده باشد، اما در صورت تداوم علائم، علت زمینه‌ ای باید بررسی شود.

تورم صورت و پف اطراف چشم

برخی افراد مبتلا به کم‌ کاری تیروئید دچار پف صورت یا تورم اطراف چشم می‌ شوند. این تغییر معمولاً به‌دلیل تجمع مواد و مایعات در بافت‌ها رخ می‌ دهد و ممکن است با افزایش وزن همراه باشد.

تورم ناگهانی صورت، لب‌ ها یا زبان می‌ تواند نشانه واکنش حساسیتی جدی باشد و با کم‌ کاری تیروئید تفاوت دارد. در صورت بروز تنگی نفس یا تورم سریع، مراجعه فوری به مراکز درمانی ضروری است.

گرفتگی صدا و احساس فشار در گلو

در برخی بیماران، کم‌ کاری تیروئید با گرفتگی صدا، ضخیم شدن صدا یا احساس فشار در قسمت جلوی گردن همراه است. اگر غده تیروئید بزرگ شده باشد، ممکن است فرد احساس وجود توده در گلو یا دشواری بلع داشته باشد.

وجود توده گردنی همیشه به معنای کم‌ کاری تیروئید نیست. گواتر، ندول‌ های تیروئیدی و سایر مشکلات ساختاری نیز می‌ توانند باعث بزرگ شدن گردن شوند و گاهی به سونوگرافی تیروئید نیاز دارند.

ضعف و درد عضلانی

کاهش هورمون تیروئید می‌ تواند بر عملکرد عضلات اثر بگذارد و موجب:

  • ضعف عضلانی
  • گرفتگی عضلات
  • درد عضلانی
  • خشکی بدن
  • خستگی هنگام بالا رفتن از پله‌ ها یا فعالیت بدنی

شود. درد عضلانی مداوم ممکن است با کمبود ویتامین D، مشکلات مفصلی، بیماری‌ های عصبی یا اختلالات الکترولیتی نیز ارتباط داشته باشد.

کند شدن ضربان قلب

یکی از اثرات احتمالی کم‌ کاری تیروئید، کاهش ضربان قلب است. فرد ممکن است هنگام فعالیت سریع‌ تر خسته شود یا احساس کند توان جسم مثال، در یافته است.

ضربان قلب پایین در همه افراد نشانه بیماری نیست؛ برای مثال، در ورزشکاران ممکن است طبیعی باشد. اما اگر با سرگیجه، ضعف، تنگی نفس، درد قفسه سینه یا غش همراه باشد، ارزیابی پزشکی لازم است.

اختلال تمرکز و احساس مه‌آلودگی ذهنی

بعضی افراد مبتلا به کم‌ کاری تیروئید از کاهش تمرکز، فراموش‌ کاری یا کند شدن پردازش ذهنی شکایت دارند. این حالت که گاهی «مه مغزی» نامیده می‌ شود، می‌ تواند روی مطالعه، کار و تصمیم‌گیری اثر بگذارد.

اختلال تمرکز ممکن است با اضطراب، افسردگی، کم‌ خوابی، کمبود B12، کم‌ خونی یا مصرف برخی داروها نیز مرتبط باشد. بنابراین تنها بر اساس این علامت نمی‌ توان کم‌ کاری تیروئید را تشخیص داد.

تغییرات خلقی و افسردگی

کاهش هورمون‌ های تیروئیدی ممکن است با بی‌ انگیزگی، کاهش علاقه به فعالیت‌ ها، تحریک‌ پذیری یا علائم افسردگی همراه شود. در برخی افراد، این تغییرات روانی حتی پیش از علائم جسمی واضح ظاهر می‌ شوند.

اگر افسردگی شدید، افکار آسیب به خود یا ناامیدی مداوم وجود دارد، باید بدون توجه به نتیجه آزمایش تیروئید، از متخصص سلامت روان کمک گرفته شود.

علائم کم‌کاری تیروئید در زنان

زنان، به‌ ویژه در دوره‌های تغییرات هورمونی، بیشتر در معرض اختلالات تیروئید قرار دارند. نشانه‌ های کم‌کاری تیروئید در زنان ممکن است بر چرخه قاعدگی، بارداری و سلامت باروری اثر بگذارد.

پریودهای سنگین یا نامنظم

کم‌ کاری تیروئید می‌ تواند نظم چرخه قاعدگی را تغییر دهد. برخی زنان دچار:

  • خونریزی شدید در دوران پریود
  • طولانی شدن مدت قاعدگی
  • فاصله نامنظم بین پریودها
  • لکه‌ بینی
  • دردهای قاعدگی بیشتر

می‌ شوند.

البته خونریزی شدید می‌ تواند خود موجب کمبود آهن و کم‌ خونی شود. همچنین فیبروم رحم، سندرم تخمدان پلی‌ کیستیک، اختلالات انعقادی و تغییرات دوران پیش‌ یائسگی نیز از علت‌ های مهم آن هستند.

اختلال تخمک‌ گذاری و کاهش باروری

افزایش TSH و کاهش هورمون تیروئید ممکن است تخمک‌ گذاری را مختل کند. در نتیجه، برخی زنان برای باردار شدن با مشکل مواجه می‌ شوند یا چرخه‌ های قاعدگی آن‌ ها نامنظم می‌ شود.

اگر فرد قصد بارداری دارد یا سابقه سقط مکرر، ناباروری یا نامنظمی قاعدگی دارد، بررسی TSH و Free T4 و در صورت نیاز آنتی‌ بادی‌ های تیروئیدی می‌ تواند بخشی از ارزیابی پزشکی باشد.

کم‌ کاری تیروئید در بارداری

برخی علائم بارداری، مانند خستگی، یبوست و افزایش وزن، با کم‌ کاری تیروئید مشترک هستند. به همین دلیل، تشخیص تنها بر اساس علائم دشوار است.

کم‌ کاری تیروئید درمان‌نشده در بارداری می‌ تواند خطر برخی عوارض مادر و جنین را افزایش دهد. زنان مبتلا به بیماری تیروئید، سابقه جراحی تیروئید یا هاشیموتو باید پیش از بارداری و در طول بارداری تحت نظر پزشک باشند. محدوده طبیعی آزمایش‌ های تیروئید در بارداری ممکن است با افراد غیر باردار متفاوت باشد.

ریزش مو و خشکی پوست پس از زایمان

ریزش مو پس از زایمان نسبتاً شایع است، اما در برخی زنان التهاب تیروئید پس از زایمان نیز رخ می‌دهد. این اختلال ممکن است ابتدا با علائم پرکاری تیروئید و سپس با نشانه‌های کم‌کاری تیروئید ظاهر شود.

خستگی شدید، تغییرات خلقی، تپش قلب، کاهش یا افزایش وزن و تغییرات واضح در تحمل گرما و سرما پس از زایمان باید با پزشک مطرح شود.

علائم کم‌ کاری تیروئید در مردان

علائم عمومی کم‌ کاری تیروئید در مردان مشابه زنان است، اما برخی نشانه‌ ها در حوزه جنسی و باروری اهمیت بیشتری دارند.

کاهش میل جنسی

کاهش میل جنسی ممکن است در اثر اختلال عملکرد تیروئید ایجاد شود. کم‌ کاری تیروئید بر تعادل هورمونی، انرژی و خلق‌وخو اثر می‌ گذارد و از این طریق می‌ تواند تمایل جنسی را کاهش دهد.

البته استرس، افسردگی، مشکلات رابطه، کمبود تستوسترون، دیابت و مصرف برخی داروها نیز باید بررسی شوند.

اختلال نعوظ

در بعضی مردان، کم‌ کاری تیروئید درمان‌ نشده با اختلال نعوظ همراه است. این مشکل ممکن است به دلیل است به دلیل تأثیر اختلال تیروئید بر عروق، هورمون‌های جنسی و وضعیت روانی ایجاد شود.

اختلال نعوظ مداوم نیازمند ارزیابی پزشکی است، زیرا می‌ تواند با بیماری‌ های قلبی‌ عروقی، دیابت و فشار خون نیز ارتباط داشته باشد.

کاهش کیفیت اسپرم و مشکلات باروری

اختلالات تیروئید ممکن است بر تولید و حرکت اسپرم اثر بگذارند. اگر ناباروری وجود داشته باشد، بررسی تیروئید در کنار آزمایش اسپرم و سایر ارزیابی‌ های تخصصی انجام می‌ شود.

کاهش انرژی و توان ورزشی

کاهش انرژی، ضعف عضلانی و افزایش وزن ممکن است باعث شود فرد هنگام ورزش یا فعالیت کاری زودتر خسته شود. این نشانه‌ ها معمولاً تدریجی هستند و ممکن است به کم‌ تحرکی یا افزایش سن نسبت داده شوند.

علائم کم‌ کاری تیروئید در کودکان و نوجوانان

کم‌ کاری تیروئید در کودکان می‌ تواند با بزرگسالان متفاوت باشد و در صورت درمان نشدن، رشد جسمی و تکامل ذهنی را تحت تأثیر قرار دهد. برخی نشانه‌ های احتمالی عبارت‌اند از:

  • کند شدن رشد قدی
  • تأخیر در بلوغ
  • کاهش تمرکز و افت عملکرد تحصیلی
  • خواب‌ آلودگی و بی‌حالی
  • یبوست
  • خشکی پوست
  • افزایش وزن
  • حساسیت به سرما
  • صدای گرفته
  • تأخیر در رویش دندان‌ ها

کم‌ کاری مادرزادی تیروئید در نوزادان معمولاً از طریق برنامه غربالگری نوزادان شناسایی می‌ شود. تشخیص زودهنگام و درمان مناسب برای رشد طبیعی کودک اهمیت زیادی دارد.

علت‌ کم‌ کاری تیروئید

کم‌کاری تیروئید زمانی رخ می‌دهد که غده تیروئید نتواند به اندازه کافی هورمون‌های تیروئیدی تولید کند. بیماری‌های خودایمنی مانند هاشیموتو، التهاب تیروئید، جراحی، درمان با ید رادیواکتیو، برخی داروها و کمبود ید از مهم‌ترین علت‌های این اختلال هستند. شناخت علت کم‌کاری تیروئید به انتخاب روش درمان مناسب و پیشگیری از تشدید علائم کمک می‌ کند.

بیماری هاشیموتو

هاشیموتو یک بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی به سلول‌ های تیروئید حمله می‌ کند. این بیماری یکی از شایع‌ ترین علت‌های کم‌ کاری تیروئید در مناطقی است که کمبود ید شدید وجود ندارد.

در صورت شک به هاشیموتو، پزشک ممکن است علاوه بر TSH و Free T4، آزمایش‌ های Anti-TPO و گاهی Anti-Tg را درخواست کند.

التهاب تیروئید (تیروئیدیت)

برخی انواع تیروئیدیت ممکن است ابتدا با آزاد شدن بیش از حد هورمون‌های تیروئیدی همراه بوده و سپس به کم‌کاری موقت یا دائم تیروئید منجر شوند. همچنین تیروئیدیت پس از زایمان نیز یکی از این موارد است که نیازمند پیگیری و پایش دوره‌ای خواهد بود.

جراحی و درمان‌ های تیروئید

برداشتن بخشی یا تمام بافت تیروئید (تیروئیدکتومی) و همچنین درمان با ید رادیواکتیو، می‌ تواند میزان تولید هورمون‌های تیروئید را به میزان قابل‌ توجهی کاهش دهد. این افراد معمولاً برای حفظ تعادل متابولیک نیازمند مصرف مداوم و منظم لووتیروکسین تحت نظر پزشک هستند.

بعضی داروها

برخی داروها، از جمله لیتیوم، آمیودارون و بعضی درمان‌ های ضدسرطان، ممکن است عملکرد تیروئید را تغییر دهند. مصرف یا قطع این داروها باید فقط با نظر پزشک انجام شود.

تشخیص کم‌ کاری تیروئید با چه آزمایش‌ هایی انجام می‌ شود؟

تشخیص کم‌ کاری تیروئید با بررسی علائم بیمار و انجام آزمایش‌ های خون صورت می‌ گیرد. آزمایش اندازه‌ گیری هورمون محرک تیروئید (TSH) و هورمون تیروکسین آزاد (Free T4) از مهم‌ترین روش‌های تشخیصی هستند. در برخی موارد، پزشک برای شناسایی علت بیماری، آزمایش آنتی‌ بادی‌ های تیروئیدی یا سونوگرافی تیروئید را نیز تجویز می‌ کند.

آزمایش TSH

آزمایش TSH معمولاً نخستین آزمایش برای بررسی عملکرد تیروئید است. در کم‌ کاری اولیه تیروئید، TSH اغلب افزایش می‌ یابد؛ اما تفسیر آن باید در کنار Free T4، علائم، سن، داروها و وضعیت بارداری انجام شود.

آزمایش Free T4

plus T4 مقدار هورمون تیروکسین آزاد و قابل استفاده بدن را بررسی می‌ کند. ترکیب نتایج TSH و Free T4 به پزشک کمک می‌ کند کم‌ کاری آشکار، کم‌ کاری تحت‌ بالینی یا اختلالات ناشی از هیپوفیز را از هم متمایز کند.

آزمایش آنتی‌ بادی تیروئید

برای بررسی احتمال هاشیموت. مثبت آزمایش Anti-TPO و گاهی Anti-Tg انجام می‌ شود. مثبت بودن آنتی‌ بادی‌ ها به‌ تنهایی الزاماً به معنای نیاز فوری به درمان نیست و باید با نتایج عملکرد تیروئید تفسیر شود.

سونوگرافی تیروئید

سونوگرافی برای ارزیابی ساختار تیروئید، گواتر، ندول یا التهاب استفاده می‌ شود. این روش مستقیماً میزان هورمون تیروئید را اندازه‌گیری نمی‌کند و جایگزین آزمایش خون نیست.

برای بررسی دقیق‌ تر می‌ توانید از خدمات آزمایش در منزل استفاده کنید تا نمونه‌گیری در محیط منزل و با هماهنگی قبلی انجام شود.

تفسیر کلی نتایج آزمایش تیروئید

TSH Free T4 تفسیر احتمالی
بالا پایین کم‌ کاری آشکار تیروئید
بالا طبیعی کم‌ کاری تحت‌ بالینی
پایین یا طبیعی نامتناسب پایین احتمال کم‌ کاری مرکزی و نیاز به بررسی هیپوفیز
طبیعی طبیعی معمولاً عملکرد طبیعی تیروئید؛ تفسیر با توجه به علائم انجام می‌شود

محدوده مرجع آزمایشگاه‌ ها ممکن است با یکدیگر تفاوت داشته باشد. همچنین بارداری، سن، بیماری‌ های حاد، داروها و مکمل‌ ها می‌توانند نتایج را تغییر دهند. بنابراین نباید بر اساس یک عدد یا مقایسه با نتایج دیگران تصمیم‌ گیری کرد.

درمان کم‌ کاری تیروئید

درمان اصلی کم‌ کاری تیروئید، در صورت تأیید پزشک، معمولاً لووتیروکسین است. این دارو شکل مصنوعی هورمون T4 محسوب می‌ شود و مقدار آن بر اساس سن، وزن، شدت بیماری، بارداری، بیماری‌ های قلبی و نتایج آزمایش تعیین می‌ شود.

نکات مهم درباره مصرف لووتیروکسین:

  • دارو را طبق دستور پزشک مصرف کنید.
  • تغییر دوز یا قطع خودسرانه ممکن است باعث برگشت علائم شود.
  • معمولاً دارو صبح با معده خالی مصرف می‌شود، مگر پزشک دستور دیگری داده باشد.
  • مکمل‌ های آهن و کلسیم می‌توانند جذب دارو را کاهش دهند و معمولاً باید با فاصله چندساعته مصرف شوند.
  • پس از شروع درمان یا تغییر دوز، آزمایش TSH معمولاً پس از چند هفته تکرار می‌ شود.
  • پس از تثبیت دوز، پایش دوره‌ای ضروری است.

مصرف بیش از نیاز لووتیروکسین نیز می‌ تواند باعث تپش قلب، لرزش، بی‌ خوابی، تحلیل استخوان و افزایش خطر بعضی اختلالات قلبی شود؛ بنابراین مصرف دارو باید کاملاً تحت نظر پزشک باشد.

چه زمانی برای علائم کم‌کاری تیروئید به پزشک مراجعه کنیم؟

در شرایط زیر بهتر است ارزیابی پزشکی انجام شود:

  • چند علامت مانند خستگی، افزایش وزن، یبوست و احساس سرما هم‌ زمان وجود دارد.
  • قاعدگی‌ ها بسیار سنگین یا نامنظم شدهه خانوادگی برای بارداری اقدام کرده‌ اید یا باردار هستید.
  • سابقه خانوادگی بیماری تیروئید یا بیماری‌های خودایمنی دارید.
  • در گردن توده یا تورم مشاهده می‌شود.
  • پس از زایمان دچار تغییرات شدید انرژی، خلق یا وزن شده‌اید.
  • داروهایی مصرف می‌کنید که ممکن است بر تیروئید اثر بگذارند.
  • درمان تیروئید دریافت می‌کنید اما علائم ادامه‌دار یا تشدید شده‌اند.

اگر خواب‌آلودگی شدید، کاهش سطح هوشیاری، افت دمای بدن، تنفس کند یا تورم شدید ایجاد شود، وضعیت می‌تواند جدی باشد و نیاز به مراجعه فوری دارد.

پرسش‌ های متداول

آیا خستگی به‌تنهایی نشانه کم‌ کاری تیروئید است؟

خیر. خستگی علت‌ های فراوانی دارد و به‌ تنهایی تشخیص کم‌ کاری تیروئید را ثابت نمی‌ کند. در صورت همراهی با سرما، خشکی پوست، یبوست، افزایش وزن یا تغییرات قاعدگی، آزمایش تیروئید می‌ تواند کمک‌ کننده باشد.

آیا کم‌ کاری تیروئید باعث چاقی می‌ شود؟

ممکن است کم‌ کاری تیروئید باعث افزایش وزن شود، اما معمولاً همه موارد چاقی ناشی از تیروئید نیستند. برای بررسی علت، باید علائم فرد و نتایج آزمایش‌ های تیروئید با هم ارزیابی شوند.

آیا کم‌ کاری تیروئید درمان می‌ شود؟

در بسیاری از موارد، بیماری با مصرف منظم لووتیروکسین به‌ خوبی کنترل می‌ شود. در برخی انواع موقت تیروئیدیت، عملکرد تیروئید ممکن است پس از مدتی به حالت طبیعی بازگردد؛ تشخیص این موضوع بر عهده پزشک است.

آیا برای آزمایش TSH باید ناشتا بود؟

برای آزمایش TSH معمولاً ناشتایی الزامی نیست؛ اما ممکن است پزشک یا آزمایشگاه با توجه به آزمایش‌ های هم‌زمان، ناشتایی را توصیه کند. زمان مصرف داروهای تیروئید و مکمل‌ ها نیز باید طبق دستور آزمایشگاه یا پزشک باشد.

آیا کم‌ کاری تیروئید در زنان شایع‌ تر است؟

بله، اختلالات خودایمنی تیروئید، از جمله هاشیموتو، در زنان شایع‌ تر گزارش می‌ شوند. با این حال، مردان نیز ممکن است به کم‌ کاری تیروئید مبتلا شوند و علائم آن را تجربه کنند.

مهم ترین نکات در بررسی کم‌ کاری تیروئید

علائم کم‌ کاری تیروئید در زنان و مردان می‌ تواند شامل خستگی، افزایش وزن، احساس سرما، خشکی پوست، ریزش مو، یبوست، ضعف عضلانی، افسردگی و کاهش تمرکز باشد. در زنان، پریودهای سنگین یا نامنظم، اختلال تخمک‌ گذاری و مشکلات باروری اهمیت ویژه‌ ای دارند. در مردان نیز کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ و کاهش کیفیت اسپرم ممکن است مشاهده شود.

از آنجا که این علائم با بسیاری از بیماری‌ ها مشترک هستند، تشخیص کم‌ کاری تیروئید بر اساس نشانه‌ ها به‌ تنهایی امکان‌ پذیر نیست. آزمایش‌ های TSH و Free T4 پایه اصلی تشخیص هستند و در صورت شک به بیماری هاشیموتو، آزمایش آنتی‌ بادی‌ های تیروئیدی نیز ممکن است درخواست شود.

منابع علمی

  1. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIH)
  2. American Thyroid Association (ATA)
  3. Jonklaas J, et al. Guidelines for the Treatment of Hypothyroidism. Thyroid.
  4. Garber JR, et al. Clinical Practice Guidelines for Hypothyroidism in Adults. Endocrine Practice.

توجه پزشکی: این مقاله با هدف افزایش آگاهی عمومی تهیه شده است و جایگزین معاینه، تشخیص یا تجویز پزشک نیست. تفسیر آزمایش‌ های تیروئید باید با توجه به علائم، سابقه پزشکی، داروها و شرایطی مانند بارداری توسط پزشک انجام شود.