مسمومیت غذایی، نوعی بیماری ناشی از غذا، بیماری است که افراد از چیزی که خورده یا می نوشند به آن مبتلا می شوند. علت آن میکروب ها یا سایر مواد مضر موجود در غذا یا نوشیدنی است. علائم مسمومیت غذایی اغلب شامل ناراحتی معده، اسهال و استفراغ است. علائم معمولا در عرض چند ساعت یا چند روز پس از خوردن غذا شروع می شود. اکثر مردم بیماری خفیف دارند و بدون درمان بهبود می یابند. گاهی اوقات مسمومیت غذایی باعث بیماری یا عوارض شدید می شود.
در این مقاله، به زبان ساده و بدون اصطلاحات پیچیده توضیح میدهیم مسمومیت غذایی چیست، چرا اتفاق میافتد، چه علائمی دارد، چه کارهایی در خانه می توان انجام داد و چه زمانی باید جدی گرفت. با آزمایشگاه آلبرت همراه باشید تا درباره آن بیشتر بدانیم.
مسمومیت غذایی چیست؟
مسمومیت غذایی زمانی رخ می دهد که فرد غذایی یا نوشیدنی آلوده مصرف کند. این آلودگی ممکن است به دلیل وجود میکروب ها، سموم، ویروس ها یا حتی مواد شیمیایی باشد.
غذایی که ظاهر، بو یا مزه اش کاملاً طبیعی است هم می تواند آلوده باشد و باعث مسمومیت شود.
نکته مهم این است که مسمومیت غذایی فقط مربوط به غذاهای بیرون از خانه نیست؛ غذای خانگی هم اگر به درستی نگهداری یا آماده نشود، می تواند مشکل ساز شود.
علایم مسمومیت غذایی
بسته به اینکه چه چیزی باعث بیماری شده است، علائم متفاوت است. بسته به علت ممکن است طی چند ساعت یا چند هفته شروع شوند.
علائم شایع عبارتند از:
- ناراحتی معده.
- استفراغ.
- اسهال
- اسهال همراه با مدفوع خونی.
- درد و گرفتگی معده.
- تب.
- سردرد.
مسمومیت غذایی کمتر بر سیستم عصبی تأثیر می گذارد و می تواند باعث بیماری شدید شود. علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- تاری یا دوبینی.
- سردرد.
- از دست دادن حرکت در اندام ها.
- مشکلات بلع.
- سوزن سوزن شدن یا بی حسی پوست.
- ضعف.
- تغییرات در صدای صدا
علائم هشداردهنده (جدی):
- تب بالا
- اسهال خونی
- استفراغ مداوم
- خشکی دهان و کاهش ادرار
- سرگیجه شدید
- درد شدید شکم
- طول کشیدن علائم بیش از ۳ روز
در صورت مشاهده این علائم، حتماً باید به پزشک مراجعه کرد.
علائم مسمومیت غذایی در کودکان
مسمومیت غذایی در کودکان معمولاً سریع تر و شدیدتر از بزرگسالان بروز می کند، چون سیستم ایمنی کودک هنوز به طور کامل تکامل پیدا نکرده و بدن او نسبت به کم آبی بسیار حساس تر است. به همین دلیل، شناخت علائم اولیه در کودکان اهمیت زیادی دارد.
علائم شایع مسمومیت غذایی در کودکان
علائم ممکن است از چند ساعت تا یک یا دو روز پس از مصرف غذای آلوده ظاهر شوند و شامل موارد زیر باشند:
- اسهال (آبکی یا بدبو)
- استفراغ مکرر
- دل درد و دل پیچه
- بیقراری یا گریه غیرطبیعی
- بی اشتهایی
- نفخ شکم
- حالت تهوع
- ضعف و بی حالی
- تب خفیف تا متوسط
در بسیاری از کودکان، اسهال و استفراغ همزمان دیده می شود که می تواند خیلی سریع باعث از دست رفتن آب بدن شود.
علائم کم آبی بدن در کودکان (علامت خطر)
یکی از مهم ترین عوارض مسمومیت غذایی در کودکان، کم آبی بدن است که باید خیلی جدی گرفته شود. علائم آن شامل:
- خشکی دهان و لب ها
- گریه بدون اشک
- کاهش ادرار (پوشک خشک برای چند ساعت)
- خواب آلودگی یا بی حالی شدید
- فرو رفتن چشم ها
- سرد شدن دست و پا
در صورت مشاهده این علائم، مراجعه فوری به پزشک ضروری است.
علائم خطرناک مسمومیت غذایی در کودکان
در صورت بروز هر یک از موارد زیر، کودک باید سریعاً توسط پزشک بررسی شود:
- اسهال خونی
- استفراغ شدید و مداوم
- تب بالا
- تشنج
- درد شدید شکم
- ادامه علائم بیش از ۲۴ تا ۴۸ ساعت
- ناتوانی کودک در خوردن یا نوشیدن
علائم مسمومیت غذایی در بزرگسالان
مسمومیت غذایی در بزرگسالان معمولاً با علائم گوارشی شروع می شود، اما شدت و نوع علائم به عوامل مختلفی مثل نوع عامل آلوده کننده، مقدار غذای مصرف شده، وضعیت سیستم ایمنی و سلامت عمومی فرد بستگی دارد.
در بیشتر بزرگسالان سالم، مسمومیت غذایی خفیف تا متوسط است و طی چند روز بهبود پیدا می کند، اما در برخی موارد می تواند شدید و حتی خطرناک باشد.
علائم شایع مسمومیت غذایی در بزرگسالان
شایع ترین علائمی که بزرگسالان در مسمومیت غذایی تجربه می کنند عبارتاند از:
- تهوع
- استفراغ
- اسهال (آبکی یا شل)
- دل درد و دل پیچه
- نفخ و احساس پری معده
- بی اشتهایی
- ضعف و بی حالی
- احساس خستگی شدید
- سردرد خفیف
- تب خفیف تا متوسط
این علائم معمولاً چند ساعت تا ۷۲ ساعت پس از مصرف غذای آلوده شروع می شوند.
علائم کمآبی بدن در بزرگسالان
در بزرگسالان نیز، به خصوص در صورت اسهال و استفراغ مداوم، خطر کم آبی بدن وجود دارد. علائم آن شامل:
- خشکی دهان و گلو
- تشنگی شدید
- کاهش حجم یا دفعات ادرار
- ادرار تیره رنگ
- سرگیجه یا سبکی سر
- ضعف و بی حالی شدید
- خشکی پوست
اگر کمآبی جبران نشود، می تواند باعث افت فشار، اختلال در عملکرد کلیه ها و بدتر شدن حال عمومی شود.
علائم شدید و هشداردهنده مسمومیت غذایی در بزرگسالان
در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، مسمومیت غذایی جدی محسوب می شود و نیاز به بررسی پزشکی دارد:
- اسهال خونی یا سیاه رنگ
- استفراغ شدید و مکرر
- تب بالا (بیش از ۳۸.۵ درجه)
- درد شدید و مداوم شکم
- گیجی یا اختلال در هوشیاری
- تداوم علائم بیش از ۳ روز
- علائم شدید کمآبی بدن
این نشانه ها ممکن است بیانگر عفونت های شدید باکتریایی یا مسمومیت های خاص باشند.
علائم مسمومیت غذایی در بزرگسالان پرخطر
برخی بزرگسالان بیشتر در معرض عوارض مسمومیت غذایی هستند، از جمله:
- سالمندان
- زنان باردار
- افراد مبتلا به دیابت
- بیماران قلبی، کلیوی یا کبدی
- افرادی با ضعف سیستم ایمنی
در این افراد، حتی علائم خفیف هم باید جدی گرفته شود و تأخیر در درمان میتواند خطرناک باشد.
تفاوت مسمومیت غذایی در بزرگسالان و کودکان
- در بزرگسالان معمولاً شروع علائم کمی کندتر است
- تحمل بدن بزرگسال نسبت به کمآبی بیشتر است، اما در صورت بیتوجهی خطرناک میشود
- کودکان سریعتر دچار بیحالی و کم آبی می شوند
- بزرگسالان بیشتر دچار درد شکم و ضعف عمومی می شوند
علت مسمومیت غذایی چیست؟
بسیاری از میکروب ها یا چیزهای مضر به نام آلاینده ها می توانند باعث بیماری های ناشی از غذا شوند. غذا یا نوشیدنی که حامل یک آلاینده است، “آلوده” نامیده می شود. غذا می تواند به یکی از موارد زیر آلوده شود:
- باکتری ها
- ویروس ها
- انگل هایی که می توانند در روده ها زندگی کنند.
- سموم که به آنها سم نیز گفته می شود.
- باکتری هایی که حامل یا تولید سموم هستند.
- کپک هایی که سم می سازند.
علت های شایع مسمومیت غذایی
مسمومیت غذایی دلایل مختلفی دارد، اما شایع ترین آن ها عبارتاند از:
1. نگهداری نادرست غذا
- ماندن غذا بیرون از یخچال برای مدت طولانی
- گرم نکردن کامل غذای مانده
- فریز و دوباره فریز کردن غذا
2. شستن ناقص مواد غذایی
- میوه و سبزی شسته نشده
- استفاده از آب آلوده برای شستوشو
3. پخت ناکامل غذا
- گوشت یا مرغ نیم پز
- تخم مرغ عسلی یا نیم بند
4. آلودگی متقاطع
- استفاده از یک تخته یا چاقو برای گوشت خام و غذای آماده
- تماس دست آلوده با غذا
5. غذاهای پرخطر
-
- لبنیات غیرپاستوریزه
- سس های خانگی با تخم مرغ خام
- غذاهای خیابانی در شرایط غیربهداشتی
چگونه غذا آلوده می شود؟
غذا می تواند در هر نقطه ای از مزرعه یا ماهیگیری تا سفره آلوده شود. مشکل می تواند در طول رشد، برداشت یا صید، پردازش، ذخیره سازی، حمل و نقل یا آماده سازی شروع شود.
غذا می تواند در هر مکانی که با آن کار می شود، از جمله خانه، آلوده شود، زیرا:
- شستن ضعیف دست ها مدفوعی که پس از استفاده از توالت روی دست ها باقی می ماند می تواند باعث آلودگی غذا شود. سایر آلاینده ها می توانند از دست ها در هنگام تهیه غذا یا سرو غذا منتقل شوند.
- محل های پخت و پز یا غذا را ضدعفونی نکنید. چاقوهای شسته نشده، تخته های برش یا سایر ابزار آشپزخانه می توانند آلودگی ها را پخش کنند.
- ذخیره سازی نامناسب مواد غذایی که برای مدت طولانی در دمای اتاق رها می شوند ممکن است آلوده شوند. غذایی که برای مدت طولانی در یخچال نگهداری می شود ممکن است فاسد شود. همچنین مواد غذایی نگهداری شده در یخچال یا فریزر که خیلی گرم هستند ممکن است فاسد شوند.
انواع مسمومیت غذایی
جدول زیر علل شایع بیماری های ناشی از غذا، زمان قرار گرفتن در معرض تا شروع علائم و منابع شایع آلودگی را نشان می دهد. نوع مسمومیت توسط آزمایشگاه میکروبیولوژی قابل تشخیص است.
| علت بیماری | زمان بروز علائم | علت رایج |
|---|---|---|
| باسیلوس سرئوس (باکتری) | 30 دقیقه تا 15 ساعت. | غذاهایی مانند برنج، باقی مانده غذاها، سس ها، سوپ ها، گوشت ها و سایر غذاهایی که برای مدت طولانی در دمای اتاق باقی مانده اند. |
| کمپیلوباکتر (باکتری) | 2 تا 5 روز. | مرغ خام یا نیم پز، صدف، شیر غیر پاستوریزه و آب آلوده. |
| کلستریدیوم بوتولینوم (باکتری) | 18 تا 36 ساعت. نوزادان: 3 تا 30 روز. | برای نوزادان، عسل یا پستانک آغشته به عسل. غذاهای خانگی از جمله کنسرو، ماهی تخمیر شده، لوبیا تخمیر شده و الکل. کنسروهای تجاری و روغن های دم کرده با گیاهان. |
| کلستریدیوم پرفرنجنس (باکتری) | 6 تا 24 ساعت. | گوشت، مرغ، خورش و آبگوشت. معمولاً غذاهایی که هنگام سرو برای یک گروه بزرگ به اندازه کافی گرم نگهداری نمی شوند. غذا برای مدت طولانی در دمای اتاق رها شده است. |
| اشریشیا کلی، که معمولاً E. coli (باکتری) نامیده می شود. | معمولا 3 تا 4 روز. احتمالاً 1 تا 10 روز. | گوشت خام یا نیم پز، شیر یا آب میوه غیر پاستوریزه، پنیرهای نرم از شیر غیر پاستوریزه و میوه ها و سبزیجات تازه. آب آلوده. مدفوع افراد مبتلا به E.coli. |
| ژیاردیا لامبلیا (انگل) | 1 تا 2 هفته. | غذا و آب آلوده به مدفوع حامل انگل. گردانندگان غذا که ناقل انگل هستند. |
| هپاتیت A (ویروس) | 15 تا 50 روز. | صدف های خام و نیم پز، میوه ها و سبزیجات تازه و سایر غذاهای نپخته. غذا و آب آلوده به مدفوع انسان. گردانندگان مواد غذایی که مبتلا به هپاتیت A هستند. |
| لیستریا (باکتری) | 9 تا 48 ساعت برای بیماری های گوارشی. 1 تا 4 هفته برای بیماری در سراسر بدن. | هات داگ، گوشت ناهار، شیر غیر پاستوریزه، پنیر نرم از شیر غیر پاستوریزه، ماهی دودی در یخچال، پاست یا اسپری گوشت در یخچال و میوه ها و سبزیجات تازه. |
| نوروویروس (ویروس) | 12 تا 48 ساعت. | صدف و میوه ها و سبزیجات تازه. غذاهای آماده، مانند سالاد و ساندویچ، که توسط دست اندرکاران مواد غذایی آلوده به ویروس لمس می شود. غذا یا آب آلوده به استفراغ یا مدفوع فرد مبتلا به ویروس. |
| روتاویروس (ویروس) | 18 تا 36 ساعت. | غذا، آب یا اشیاء، مانند دستگیره یا ظروف شیر آب، آلوده به ویروس. |
| سالمونلا (باکتری) | 6 ساعت تا 6 روز. | اغلب مرغ، تخم مرغ و محصولات لبنی. سایر غذاها مانند میوه ها و سبزیجات تازه، گوشت، مرغ، آجیل، محصولات آجیلی و ادویه جات ترشی جات. |
| مسمومیت با صدف (سم) | معمولا 30 تا 60 دقیقه، تا 24 ساعت. | صدف ها، از جمله صدف های پخته شده، از آب دریای ساحلی آلوده به سموم.t |
| شیگلا (باکتری) | معمولا 1 تا 2 روز. تا 7 روز. | تماس با فردی که بیمار است. غذا یا آب آلوده به مدفوع انسان. اغلب غذای آماده که توسط یک کارگر مواد غذایی مبتلا به شیگلا تهیه می شود. |
| استافیلوکوکوس اورئوس (باکتری) | 30 دقیقه تا 8 ساعت. | سالاد گوشت، تخممرغ، سالاد سیبزمینی یا شیرینیهای پر از خامه که برای مدت طولانی در یخچال گذاشته نشدهاند. غذاهایی که توسط یک فرد مبتلا به این باکتری که اغلب روی پوست یافت می شود، استفاده می کند. |
| ویبریو (باکتری) | 2 تا 48 ساعت. | ماهی یا صدف خام یا نیم پز، به ویژه صدف. آب آلوده به فاضلاب. برنج، ارزن، میوه ها و سبزیجات تازه. |
دیگر منابع
باکتری هایی که باعث بیماری های ناشی از غذا می شوند را می توان در استخرها، دریاچه ها، برکه ها، رودخانه ها و آب دریا نیز یافت. همچنین برخی از باکتری ها مانند E. coli ممکن است با قرار گرفتن در معرض حیوانات ناقل این بیماری پخش شوند.
چه کسانی بیشتر به مسمومیت های غذایی دچار می شوند؟
هر کسی ممکن است دچار مسمومیت غذایی شود. برخی از افراد بیشتر احتمال دارد بیمار شوند یا بیماری یا عوارض جدی تری داشته باشند. این افراد عبارتند از:
- نوزادان و کودکان.
- افراد باردار
- بزرگسالان مسن.
- افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف به دلیل بیماری یا درمان های دیگر.
عوارض مسمومیت غذایی
در بیشتر بزرگسالان سالم، عوارض ناشایع است. آنها می توانند شامل موارد زیر باشند.
کم آبی بدن
شایع ترین عارضه کم آبی بدن است. این از دست دادن شدید آب و املاح و مواد معدنی است. هم استفراغ و هم اسهال می توانند باعث کم آبی بدن شوند.
بیشتر بزرگسالان می توانند برای جلوگیری از کم آبی مایعات کافی بنوشند. کودکان، سالمندان و افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند یا سایر بیماری ها ممکن است نتوانند مایعات از دست رفته را جایگزین کنند. احتمال کم آبی آنها بیشتر است.
افرادی که دچار کم آبی می شوند ممکن است نیاز داشته باشند که مایعات را مستقیماً در بیمارستان وارد جریان خون کنند. کم آبی شدید می تواند باعث آسیب اندام، سایر بیماری های شدید و در صورت عدم درمان شود.
عوارض بیماری سیستمیک
برخی از آلایندهها میتوانند باعث بیماری گستردهتر در بدن شوند که به آن بیماری سیستمیک یا عفونت نیز میگویند. این در افرادی که سن بالاتری دارند، سیستم ایمنی ضعیفی دارند یا سایر شرایط پزشکی شایع تر است. عفونت های سیستمیک ناشی از باکتری های غذایی ممکن است باعث ایجاد موارد زیر شود:
لخته شدن خون در کلیه ها. E. coli می تواند منجر به لخته شدن خون شود که سیستم فیلتر کلیه ها را مسدود می کند. این بیماری که سندرم اورمیک همولیتیک نامیده می شود، منجر به نارسایی ناگهانی کلیه ها در فیلتر کردن مواد زائد از خون می شود. در موارد کمتر، سایر باکتری ها یا ویروس ها ممکن است باعث این وضعیت شوند.
- باکتری در جریان خون. باکتری های موجود در خون می توانند باعث بیماری در خود خون شوند یا بیماری را به سایر قسمت های بدن گسترش دهند.
- مننژیت. مننژیت التهابی است که ممکن است به غشاء و مایع اطراف مغز و نخاع آسیب برساند.
- سپسیس. سپسیس واکنش بیش از حد سیستم ایمنی به بیماری سیستمیک است که به بافت های خود بدن آسیب می رساند.
عوارض بارداری
بیماری ناشی از باکتری لیستریا در دوران بارداری می تواند منجر به موارد زیر شود:
- سقط جنین یا مرده زایی.
- سپسیس در نوزاد تازه متولد شده.
- مننژیت در نوزادان.
عوارض نادر
عوارض نادر شامل شرایطی است که ممکن است پس از مسمومیت غذایی ایجاد شود، از جمله:
- آرتروز. آرتریت تورم، حساسیت یا درد در مفاصل است.
- سندرم روده تحریکپذیر. سندرم روده تحریک پذیر در وضعیت روده های مادام العمر که باعث درد، گرفتگی و حرکات نامنظم روده می شود.
- سندرم گیلن باره سندرم گیلن باره یک حمله سیستم ایمنی به اعصاب است که می تواند منجر به گزگز، بی حسی و از دست دادن کنترل عضلانی شود.
- مشکلات تنفسی. به ندرت، بوتولیسم می تواند به اعصابی که ماهیچه های درگیر در تنفس را کنترل می کنند، آسیب برساند.
درمان خانگی مسمومیت غذایی
در بسیاری از موارد، با مراقبت ساده در خانه می توان علائم را کنترل کرد.
- جبران آب از دست رفته: مهم ترین اقدام، نوشیدن مایعات است. اسهال و استفراغ باعث کمآبی بدن می شوند و این موضوع خطرناک است.
- استراحت: بدن برای مقابله با عامل بیماریزا نیاز به استراحت دارد.
- پرهیز از داروهای خودسرانه: مصرف خودسرانه داروهای ضداسهال یا آنتی بیوتیک بدون نظر پزشک می تواند وضعیت را بدتر کند.
- شروع آرام غذا: بعد از کاهش علائم، غذا را کم کم و سبک شروع کنید.
در زمان مسمومیت غذایی چه بخوریم؟
تغذیه درست نقش بسیار مهمی در بهبود سریع تر دارد.
بهترین انتخاب ها:
- آب، آب جوشیده سردشده
- محلول ORS
- چای کمرنگ
- برنج ساده
- سیب زمینی آب پز
- نان تست
- موز
- سوپ ساده بدون چربی
این غذاها سبک هستند و به معده فشار نمیآورند.
در زمان مسمومیت غذایی چه نخوریم؟
برای جلوگیری از بدتر شدن حال، بهتر است از این موارد پرهیز شود:
- غذاهای چرب و سرخ کرده
- لبنیات (در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول)
- نوشابه و نوشیدنی گازدار
- قهوه و چای پررنگ
- شیرینی و شکلات
- غذاهای تند و ادویه دار
آیا مسمومیت غذایی خطرناک است؟
در اغلب افراد سالم، مسمومیت غذایی خطرناک نیست و خودبهخود خوب می شود. اما در این افراد باید خیلی جدی گرفته شود:
- کودکان زیر ۵ سال
- سالمندان
- زنان باردار
- افرادی با بیماریهای زمینهای
- افرادی با ضعف سیستم ایمنی
در این گروه ها، حتی مسمومیت خفیف هم می تواند مشکل ساز شود.
مسمومیت غذایی چقدر طول می کشد؟
در بیشتر موارد، مسمومیت غذایی خفیف تا متوسط است و طی ۱ تا ۳ روز بهبود پیدا می کند.
اما اگر عامل مسمومیت قوی تر باشد یا بدن فرد ضعیف تر (مثل کودکان، سالمندان یا زنان باردار)، ممکن است مدت بیشتری طول بکشد.
برای مسمومیت غذایی چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
نوزادان و کودکان
استفراغ و اسهال در نوزادان و کودکان می تواند به سرعت باعث کاهش سطح مایعات بدن شود که به آن کم آبی نیز می گویندن. این می تواند باعث بیماری جدی در نوزادان شود.
اگر علائم کودک شما شامل استفراغ و اسهال و هر یک از موارد زیر است، با پزشک تماس بگیرید:
- تغییرات غیرمعمول در رفتار یا تفکر.
- تشنگی بیش از حد.
- ادرار کم یا بدون ادرار.
- ضعف.
- سرگیجه.
- اسهالی که بیش از یک روز طول بکشد.
- استفراغ اغلب.
- مدفوع هایی که خون یا چرک دارند.
- مدفوع سیاه یا قیرانی.
- درد شدید در معده یا راست روده.
- هر گونه تب در کودکان زیر 2 سال.
- تب 102 درجه فارنهایت (38.9 درجه سانتیگراد) یا بالاتر در کودکان بزرگتر.
- سابقه سایر مشکلات پزشکی.
بزرگسالان
بزرگسالان باید به پزشک یا در صورت بروز موارد زیر مراقبت های اورژانسی دریافت کنند:
- علائم سیستم عصبی، مانند تاری دید، ضعف عضلانی و سوزن سوزن شدن پوست.
- تغییر در تفکر یا رفتار.
- تب 103 درجه فارنهایت (39.4 درجه سانتیگراد).
- استفراغ اغلب.
- اسهالی که بیش از سه روز طول بکشد.
- علائم کم آبی – تشنگی بیش از حد، خشکی دهان، ادرار کم یا بدون ادرار، ضعف شدید، سرگیجه یا سبکی سر.
روش های جلوگیری از مسمومیت های غذایی
برای پیشگیری از مسمومیت غذایی در خانه:
شستن دستها.
دست های خود را با آب و صابون حداقل به مدت 20 ثانیه بشویید. این کار را بعد از استفاده از توالت، قبل از غذا خوردن و قبل و بعد از دست زدن به غذا انجام دهید.
میوه ها و سبزیجات را بشویید.
میوه ها و سبزیجات را قبل از خوردن، پوست کندن یا آماده کردن، زیر آب جاری بشویید.
ظروف آشپزخانه را به خوبی بشویید.
تخته های برش، چاقوها و سایر ظروف را پس از تماس با گوشت خام یا میوه ها و سبزیجات شسته نشده با آب صابون بشویید.
گوشت یا ماهی را خام یا نیم پز نخورید.
از دماسنج گوشت استفاده کنید تا مطمئن شوید که گوشت به اندازه کافی پخته شده است. گوشت و ماهی کامل را تا حداقل 145 فارنهایت (63 درجه سانتیگراد) بپزید و حداقل سه دقیقه استراحت دهید. گوشت چرخ کرده را تا حداقل 160 فارنهایت (71 درجه سانتیگراد) بپزید. مرغ کامل و آسیاب شده را تا حداقل 165 فارنهایت (74 درجه سانتیگراد) بپزید.
باقی مانده ها را در یخچال یا فریز کنید.
باقیمانده غذا را بلافاصله بعد از غذا در ظروف سرپوشیده در یخچال قرار دهید. باقیمانده غذا را می توان 3 تا 4 روز در یخچال نگهداری کرد. اگر فکر نمی کنید ظرف چهار روز آنها را بخورید، فوراً آنها را فریز کنید.
باقی مانده غذاها را با خیال راحت بپزید.
می توانید با خیال راحت غذای منجمد را به سه روش ذوب کنید. آن را در مایکروویو قرار دهید. می توانید آن را به یخچال منتقل کنید تا یک شبه آب شود. یا می توانید غذای منجمد را در ظرف بریزید و در آب سرد روی پیشخوان قرار دهید. باقی مانده ها را دوباره گرم کنید تا دمای داخلی به 165 درجه فارنهایت (74 درجه سانتیگراد) برسد.
وقتی شک دارید آن را بیرون بیندازید.
اگر مطمئن نیستید که یک غذا درست شده، سرو شده یا ایمن نگهداری شده است، آن را دور بریزید. حتی اگر ظاهر و بوی خوبی داشته باشد، ممکن است خوردن آن بی خطر نباشد.
غذای کپک زده را دور بریزید.
غذاهای پخته شده با قالب را دور بریزید. میوه ها و سبزیجات نرم کپک زده مانند گوجه فرنگی، انواع توت ها یا هلو را دور بریزید. و هر گونه آجیل یا محصولات آجیلی را با قالب دور بریزید. می توانید کپک را از غذاهای سفت با رطوبت کم مانند هویج، فلفل دلمه ای و پنیرهای سفت پاک کنید. حداقل 2.5 سانتی متر از اطراف قسمت کپک زده غذا را برش دهید.
یخچال خود را تمیز کنید.
هر چند ماه یکبار داخل یخچال را تمیز کنید. محلول پاک کننده ای از 1 قاشق غذاخوری (15 میلی لیتر) جوش شیرین و 1 لیتر (0.9 لیتر) آب تهیه کنید. قالب قابل رویت را در یخچال یا درزگیر درب تمیز کنید. از محلول 1 قاشق غذاخوری (15 میلی لیتر) سفید کننده در 1 لیتر (0.9 لیتر) آب استفاده کنید.
ایمنی در برابر مسمومیت غذایی برای افراد در معرض خطر
مسمومیت غذایی به ویژه در دوران بارداری و برای کودکان خردسال، سالمندان و افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند جدی است. این بیماری ها ممکن است تهدید کننده زندگی باشند. این افراد باید از غذاهای زیر اجتناب کنند:
- گوشت خام یا نیم پز، مرغ، ماهی و صدف.
- تخم مرغ خام یا نیم پز یا غذاهایی که ممکن است حاوی آنها باشند، مانند خمیر کلوچه و بستنی خانگی.
- جوانه های خام مانند جوانه یونجه، لوبیا، شبدر و تربچه.
- آب میوه ها و سیب های غیر پاستوریزه.
- شیر و فرآورده های شیر غیر پاستوریزه.
- پنیرهای نرم مانند فتا، بری و کاممبر. پنیر رگ آبی؛ و پنیر غیر پاستوریزه
- هات داگ نپخته، گوشت ناهار و گوشت اغذیه فروشی.
جمع بندی نهایی
مسمومیت غذایی مشکلی شایع اما اغلب قابل کنترل است. شناخت علائم مسمومیت غذایی، تغذیه درست، جبران آب بدن و دانستن زمان مراجعه به پزشک میتواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند. اگرچه بیشتر موارد خفیف هستند، اما بی توجهی به علائم هشداردهنده می تواند خطرناک باشد.
