انجام آزمایش ادرار در دوران قاعدگی همیشه ممنوع نیست، اما زمان پریودی میتواند روی دقت نمونه اثر بگذارد. اگر آزمایش برای چکاپ یا یک بررسی معمولی درخواست شده و فوریتی وجود ندارد، بهتر است نمونهگیری را تا پایان خونریزی به تعویق بیندازید. خون قاعدگی ممکن است وارد ظرف نمونه شود و نتیجه بعضی شاخصها را تغییر دهد.
این موضوع درباره کشت ادرار اهمیت بیشتری دارد؛ چون ورود خون یا ترشحات واژن میتواند نمونه را آلوده کند و تشخیص عفونت را دشوارتر سازد. بااینحال، اگر همزمان با پریودی علائمی مانند سوزش ادرار، تکرر ادرار، تب یا درد پهلو دارید، نباید بدون هماهنگی با پزشک آزمایش را عقب بیندازید.
چرا پریودی روی نتیجه آزمایش ادرار اثر میگذارد؟
هنگام قاعدگی، مقداری خون و ترشحات طبیعی واژن در اطراف مجرای ادرار وجود دارد. هنگام جمعآوری نمونه، این مواد ممکن است ناخواسته وارد ظرف شوند؛ حتی اگر ادرار از داخل مثانه کاملاً طبیعی باشد.
در چنین حالتی، آزمایشگاه ممکن است مواردی مانند گلبول قرمز، خون، پروتئین، گلبول سفید، سلولهای سطحی یا باکتری را در نمونه گزارش کند. برای مثال، مشاهده خون در برگه آزمایش لزوماً به معنای وجود خونریزی از کلیه یا مجاری ادراری نیست و ممکن است فقط به آلودگی نمونه با خون قاعدگی مربوط باشد.
به همین علت، زمان نمونهگیری باید هنگام تفسیر نتیجه در نظر گرفته شود. اگر این نکته به آزمایشگاه گفته نشود، ممکن است پزشک مجبور شود برای اطمینان، آزمایش را پس از پایان پریودی تکرار کند.
آیا آزمایش ادرار معمولی را باید عقب بیندازیم؟
برای آزمایش ادرار معمولی که با هدف چکاپ، بررسی سلامت عمومی یا پیگیری یک مشکل غیر فوری انجام میشود، بهتر است تا پایان خونریزی صبر کنید. در بیشتر موارد، نیازی به رعایت فاصله چندروزه مشخص پس از پایان پریودی نیست و میتوان با قطع کامل خونریزی، نمونهگیری را انجام داد.
البته ممکن است پزشک یا آزمایشگاه با توجه به نوع آزمایش، زمان دیگری را پیشنهاد کند. اگر در زمان قاعدگی مجبور به انجام آزمایش شدید، موضوع را هنگام پذیرش یا تحویل نمونه اطلاع دهید. این اطلاعات ساده به پزشک کمک میکند مواردی مانند خون یا گلبول قرمز را با دقت بیشتری تفسیر کند.
پریودی روی کدام آزمایشهای ادرار تأثیر میگذارد؟
قاعدگی میتواند روی چند نوع آزمایش ادرار اثر بگذارد؛ بهخصوص آزمایشهایی که وجود خون، گلبول قرمز، پروتئین یا میکروب را بررسی میکنند. دلیل اصلی، احتمال ورود خون و ترشحات قاعدگی به ظرف نمونه است.
آزمایش کامل ادرار:
در این آزمایش، ورود خون پریود ممکن است باعث گزارش خون یا گلبول قرمز در ادرار شود. گاهی پروتئین، گلبول سفید و سلولهای سطحی نیز بیشتر از مقدار واقعی دیده میشوند. بنابراین اگر آزمایش برای چکاپ انجام میشود، بهتر است نمونهگیری تا پایان خونریزی به تعویق بیفتد.
کشت ادرار در دوران قاعدگی:
کشت ادرار برای پیدا کردن میکروب عامل عفونت ادراری انجام میشود. در این آزمایش، تمیز بودن نمونه اهمیت زیادی دارد. اگر خون قاعدگی یا ترشحات واژن وارد ظرف شود، ممکن است میکروبهای موجود در اطراف پوست در نمونه رشد کنند و نتیجه کشت را غیرقابل اعتماد سازند.
اگر کشت ادرار برای بررسی معمولی درخواست شده و علامت نگرانکنندهای وجود ندارد، بهتر است انجام آن را به بعد از پایان خونریزی موکول کنید. اما در صورت وجود علائم عفونت، بارداری یا توصیه مستقیم پزشک، نمونهگیری را خودسرانه به تأخیر نیندازید. در این شرایط، باید نمونه با رعایت اصول بهداشتی و بهصورت ادرار میانی جمعآوری شود.
آزمایش ادرار ۲۴ ساعته در زمان پریودی
در آزمایش ادرار ۲۴ ساعته، ادرار فرد در یک بازه کامل زمانی جمعآوری میشود. بنابراین، اگر خون یا ترشحات قاعدگی وارد ظرف شود، احتمال دارد کل نمونه تحتتأثیر قرار بگیرد و نتیجه نهایی قابل اعتماد نباشد.
اگر این آزمایش برای چکاپ یا بررسی غیر فوری درخواست شده است، بهتر است زمان آن به بعد از پایان پریودی منتقل شود. بااینحال، اگر آزمایش به دلیل بیماری کلیوی، بررسی دفع پروتئین یا شرایط خاص پزشکی انجام میشود، تغییر زمان آن باید با نظر پزشک یا آزمایشگاه باشد. آن را بدون هماهنگی لغو یا جابهجا نکنید.
آزمایش بارداری ادراری در زمان پریودی
قاعدگی معمولاً باعث مثبت یا منفی کاذب شدن آزمایش بارداری ادراری نمیشود؛ زیرا این آزمایش مادهای متفاوت را در ادرار بررسی میکند. بااینحال، هر خونریزیای را نباید خودکار پریودی طبیعی در نظر گرفت.
اگر احتمال بارداری وجود دارد و همزمان خونریزی غیرمعمول، درد شدید شکم یا درد یکطرفه دارید، بهتر است همان روز با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید. در این شرایط، تشخیص علت خونریزی مهمتر از منتظر ماندن برای پایان آن است.
آزمایشهای بررسی پروتئین یا آلبومین ادرار:
آلودگی نمونه با خون قاعدگی ممکن است مقدار پروتئین گزارششده را تغییر دهد. اگر نتیجه این آزمایش غیرطبیعی باشد و نمونه در دوران پریودی گرفته شده باشد، پزشک ممکن است تکرار آن را پس از پایان خونریزی توصیه کند.
در نتیجه، بیشترین تأثیر پریودی بر آزمایش کامل ادرار، کشت ادرار، آزمایش ادرار ۲۴ ساعته و بررسی پروتئین ادرار است؛ نه همه آزمایشهای ادراری.
روش صحیح نمونهگیری هنگام پریودی
اگر انجام آزمایش در دوران قاعدگی ضروری است، چند نکته میتواند احتمال آلوده شدن نمونه را کمتر کند:
- پیش از نمونهگیری دستهای خود را بشویید.
- ناحیه خارجی دستگاه تناسلی را با آب تمیز بشویید. استفاده از شویندههای قوی یا مواد ضدعفونیکننده لازم نیست و ممکن است باعث تحریک پوست شود.
- تا حد امکان از ورود خون قاعدگی به ظرف نمونه جلوگیری کنید.
- ابتدا مقدار کمی از ادرار را داخل سرویس بهداشتی تخلیه کنید.
- بخش میانی ادرار را در ظرف استریل جمعآوری کنید.
- دست یا انگشت خود را به داخل ظرف و سطح داخلی درپوش نزنید.
- نمونه را در زمان تعیینشده به آزمایشگاه تحویل دهید.
- هنگام تحویل، به مسئول آزمایشگاه بگویید که در دوران قاعدگی هستید.
اگر تامپون برای شما وسیلهای آشنا و مناسب است، ممکن است آزمایشگاه استفاده از آن را برای جلوگیری از ورود خون به نمونه پیشنهاد کند. این کار برای همه افراد ضروری نیست و نباید باعث ناراحتی یا تحریک شود. مهمترین نکته، تمیز بودن نمونه و اطلاع دادن وضعیت قاعدگی به آزمایشگاه است.
اگر امکان مراجعه حضوری ندارید، میتوانید درباره نمونهگیری ادرار در محل و شرایط انجام آن اطلاعات بیشتری کسب کنید.
اگر نتیجه آزمایش در دوران پریودی غیرطبیعی باشد چه کنیم؟
اگر نمونه در زمان قاعدگی گرفته شده و در نتیجه آن خون، گلبول قرمز یا پروتئین دیده شده است، این یافته بهتنهایی برای تشخیص بیماری کافی نیست. پزشک ممکن است با توجه به علائم شما، تکرار آزمایش پس از پایان خونریزی را پیشنهاد کند.
در آزمایش تکراری، بهتر است نمونه به شکل ادرار میانی و در ظرف استریل تهیه شود. اگر در نمونه دوم نیز خون یا پروتئین وجود داشته باشد، لازم است علت آن بررسی شود. عفونت ادراری، سنگ کلیه، بیماریهای کلیوی و بعضی مشکلات دیگر میتوانند باعث غیرطبیعی شدن آزمایش شوند؛ بنابراین نباید همه موارد را فقط به پریودی نسبت داد.
اگر پس از پایان خونریزی، ادرار همچنان بهطور واضح خونی است یا نتیجه آزمایش دوباره غیرطبیعی گزارش میشود، مراجعه به پزشک ضروری است.
چه زمانی نباید آزمایش را عقب بیندازیم؟
در صورت وجود هرکدام از علائم زیر، انجام ارزیابی پزشکی را به بعد از پریودی موکول نکنید:
- تب یا لرز همراه با علائم ادراری
- درد پهلو یا کمر
- تهوع و استفراغ
- سوزش شدید ادرار
- ناتوانی در دفع ادرار
- بارداری یا احتمال بارداری همراه با خونریزی
- درد شدید یا یکطرفه شکم
- احساس ضعف شدید یا بدحال شدن عمومی
جمعبندی؛ بهترین زمان نمونه گیری ادرار در دوران پریودی
برای آزمایش ادرار معمولی و کشت ادرار غیرضروری، بهتر است تا پایان خونریزی قاعدگی صبر کنید. اگر انجام آزمایش ضروری باشد، میتوان با رعایت اصول نمونهگیری و اطلاع دادن به آزمایشگاه، در دوران پریودی نیز نمونه تهیه کرد.
وجود خون یا پروتئین در چنین نمونهای همیشه به معنای بیماری نیست و ممکن است از آلودگی با خون قاعدگی ناشی شده باشد. در صورت غیرطبیعی بودن نتیجه، پزشک ممکن است تکرار آزمایش پس از پایان پریودی را توصیه کند.



